مقالات فولاد و آهن

نقشه ساخت تیرچه بلوک: طراحی دقیق، محاسبه بار و نکات اجرایی برای سقف تیرچه بلوک

امتیاز میدید؟

این مقاله به صورت جامع به نقشه ساخت تیرچه بلوک می‌پردازد و از مفاهیم پایه تا گام‌های اجرایی را پوشش می‌دهد. هدف ارائه راهنمایی کاربردی برای طراحی، محاسبه و اجرای سقف تیرچه بلوک است. برای تهیه میلگرد و مصالح فولادی با کیفیت می‌توانید به آهن آلات اشرف زاده مراجعه کنید.

پیشنهاد آهن آلات اشرف زاده به شما:✨

امروز با افتخار اعلام میکنیم که میتوانیم تمام مقاطع فولادی را
به صورت شرایط اقساط و با ضمانت به شما ارائه کنیم.
برای مشاهده شرایط و مشاوره رایگان خرید آهن کلیک کنید.

نقشه ساخت تیرچه بلوک: طراحی دقیق، محاسبه بار و نکات اجرایی برای سقف تیرچه بلوک

1. تیرچه بلوک چیست و چرا نقشه آن اهمیت دارد

تیرچه بلوک یکی از رایج‌ترین سیستم‌های سقفی در ساختمان‌های بتنی است که از ترکیب تیرچه فولادی یا بتنی با بلوک‌های سبک یا غیر سبک تشکیل می‌شود. نقش اصلی تیرچه بلوک، تحمل بار مرده و بار زنده سقف و انتقال آن به ستون‌ها و دیوارها است. نقشه ساخت تیرچه بلوک به عنوان نقشه اجرایی، عناصری مانند طول دهانه، ارتفاع تیرچه، فاصله بین تیرچه‌ها، نوع میلگرد به کار رفته و مکان‌ها برای قالب‌بندی را مشخص می‌کند. داشتن نقشه دقیق به جلوگیری از خرابی‌های اجرایی، کاهش تغییرات غیرمنتظره و بهبود ایمنی پروژه کمک می‌کند.

2. نقشه تیرچه بلوک چیست و اجزای آن

نقشه تیرچه بلوک یک سند فنی است که مجموعه‌ای از ابعاد، مصالح و نحوه چیدمان تیرچه‌ها و بلوک‌ها را نشان می‌دهد. اجزای اصلی این نقشه عبارتند از:

  • شمای طولی تیرچه با ابعاد و ارتفاع مشخص
  • فواصل بین تیرچه‌ها و محل قرارگیری آن‌ها در سقف
  • نوع میلگردهای تقویتی و محل قرارگیری آن‌ها در طول و مقاطع تیرچه
  • نوع بلوک‌ها و ابعاد آن‌ها (بلوک‌های سبک یا پلاسترهای مخصوص)
  • قالب‌بندی و نقاط اتصال تیرچه با دیوار یا ستون
  • نکات اجرایی مانند روش نصب و بازشوهای لازم

3. استانداردها و اصول طراحی تیرچه بلوک

در طراحی نقشه تیرچه بلوک باید به استانداردهای ملی و بین‌المللی حاکم بر ساخت و ساز مراجعه کرد. برخی از نکات کلیدی عبارتند از:

  • بارگذاری مجاز بر اساس کاربری بنا (بار مرده، بار زنده، باد و سایر اثرات محیطی)
  • حداکثر دهانه تیرچه با توجه به ارتفاع و نوع مصالح
  • نوع میلگرد تقویتی و قطر مناسب برای هر ناحیه از تیرچه
  • روش اتصال تیرچه به قالب و سیستم پشتیبان

حتماً قبل از استفاده از هر نقشه‌ای، به آیین‌نامه‌های ساختمانی منطقه و نکات ایمنی مربوطه پایبند باشید و در پروژه‌های حرفه‌ای از نظر مهندس سازه تأییدیه بگیرید.

4. گام‌های عملی طراحی نقشه تیرچه بلوک

برای طراحی نقشه تیرچه بلوک، مراحل زیر به صورت معمول انجام می‌شود. هر گام با توجه به موقعیت پروژه و کاربری ساختمان ممکن است تغییراتی داشته باشد.

  • مرحله ۱: تعیین مشخصات پروژه— مساحت سقف، طول دهانه‌ها، ارتفاع طبقات و نوع مصالح قابل استفاده.
  • مرحله ۲: تخمین بارگذاری— بار مرده شامل وزن تیرچه و بلوک، بار زنده مربوط به استفاده از فضا، و اثرات محیطی مانند باد یا زلزله در منطقه جغرافیایی پروژه.
  • مرحله ۳: انتخاب نوع تیرچه— تیرچه‌های فلزی یا بتنی، و انتخاب ارتفاع تیرچه متناسب با دهانه و بارگذاری.
  • مرحله ۴: طراحی میلگردها— تعیین قطر و طول میلگردهای تقویتی برای هر بخش از تیرچه، مکان‌های متصل به دهانه‌ها و قالب‌ها.
  • مرحله ۵: تعیین ابعاد بلوک‌ها— انتخاب بلوک‌های سبک یا سنگین با توجه به وزن و عایق صوتی-حرارتی مطلوب.
  • مرحله ۶: ترسیم نقشه اجرایی— نشان‌گذاری دقیق برای قالب‌بندی، جایگذاری تیرچه‌ها، فاصله‌گذاری و محل گذاری بازشوها.

4.1 مثال عددی برای درک گام‌های طراحی

فرض کنید سقف با دهانه‌های ۳٫۵ متر تا ۴٫۰ متر طراحی می‌شود و ارتفاع تیرچه حدود ۲۰ سانتی‌متر است. بار مرده حدود ۳۵۰ کیلوگرم بر مترمربع و بار زنده ۳۵۰ کیلوگرم بر مترمربع در نظر گرفته می‌شود. با توجه به این مقادیر، مهندس سازه می‌تواند با استفاده از جداول استاندارد، قطر میلگرد تقویتی را تعیین کند و فاصله تیرچه‌ها را مشخص کند. به‌طور معمول برای این دهانه‌ها از میلگردهای تقویتی به قطر ۱۰ تا ۱۲ میلی‌متر در طول تیرچه استفاده می‌شود و فاصله تیرچه‌ها بین ۰٫۶ تا ۰٫۹ متر در نظر گرفته می‌شود. این محاسبات باید با نرم‌افزارهای تخصصی یا فرمول‌های مرجع بررسی شوند تا از ایمنی سازه اطمینان حاصل شود.

5. مصالح و ترکیب آن‌ها در تیرچه بلوک

در نقشه تیرچه بلوک ترکیب مصالح نقش حیاتی دارد. مصالح اصلی عبارتند از:

  • — معمولاً از پروفیل‌های فلزی دوبل یا تیرچه‌های بتنی با ارتفاع مشخص استفاده می‌شود.
  • — برای ایجاد مقاومت سازه‌ای در طول تیرچه و اتصال با سایر عناصر.
  • — نقش قالب و‌های ساختمانی که سطح سقف را شکل می‌دهند و عایق حرارتی-صوتی را فراهم می‌کنند.
  • — قالب موقتی است که تیرچه و بلوک در زمان اجرا در معرض شکل‌دهی هستند.

در تعیین ترکیب مصالح، وزن کل سقف، وزن قالب‌ها، و اثرات ارتعاشی نیز باید مدنظر باشد تا بتن یا بتن سبک برای سطح سقف مناسب باشد. همچنین در برخی پروژه‌ها از ورق‌های فلزی برای تقویت برخی نقاط استفاده می‌شود تا بار به‌طور موثرتری منتقل شود.

6. قالب‌بندی و اجرای تیرچه بلوک

قالب‌بندی باید با دقت انجام شود تا سطح نهایی صاف باشد و تیرچه‌ها بتوانند به‌طور صحیح در کنار بلوک‌ها جای بگیرند. نکات کلیدی اجرای تیرچه بلوک عبارت‌اند از:

  • ساخت قالب با ابعاد دقیق و تراز مناسب جهت جلوگیری از انحراف تیرچه
  • نصب تیرچه‌ها با فواصل مشخص و در راستای محورهای سازه
  • جایگذاری میلگردهای تقویتی به صورت صحیح با پوشش بتنی مناسب
  • قرار دادن بلوک‌ها به صورت منظم برای تامین سطحی صیقلی و عایق حرارتی-صوتی
  • اجرای عملیات بتن‌ریزی و پخت مناسب برای جلوگیری از ترک‌های ناشی از جمع شدگی

7. نکات ایمنی و کنترل کیفیت

ایمنی کارگاه و کنترل کیفیت نقشه تیرچه بلوک از اهمیت بالایی برخوردار است. برخی نکات مهم:

  • استفاده از ابزار و تجهیزات حفاظت فردی (ماسک، دستکش، کفش ایمنی و …)
  • بررسی تطبیقی نقشه با محتوای اجرایی و کنترل ابعاد قبل از اجرای هر کار
  • بازرسی میلگردها از نظر خمش، ترک یا زنگ‌زدگی و استاندارد بودن آن‌ها
  • کنترل دقیق بتن‌ریزی و حباب‌زدایی برای جلوگیری از ترک‌های سطحی
  • اطمینان از صحت اتصالات و جایگذاری درست تیرچه‌ها با قالب

8. نمونه نقشه اجرایی تیرچه بلوک و لیست مقادیر

در نقشه اجرایی تیرچه بلوک، معمولاً یک نقشه طولی برای هر دهانه ایجاد می‌شود که در آن ابعاد تیرچه، طول دهانه، موقعیت میلگردهای تقویتی، و جایگذاری بلوک‌ها مشخص است. همچنین یک لیست مقادیر (BOM) برای مصالح به کار رفته تهیه می‌شود که شامل:

  • تعداد تیرچه و طول هر کدام
  • نوع و قطر میلگرد تقویتی
  • نوع بلوک و ابعاد آن
  • ابعاد قالب‌ها و میزان بتن مصرفی

9. نتیجه‌گیری

نقشه ساخت تیرچه بلوک کلید اجرای یک سقف با دوام و با ایمنی بالا است. طراحی دقیق، محاسبه بار، و رعایت استانداردها در کنار اجرای دقیق قالب‌بندی و بتن‌ریزی، اساس کار است. با توجه به پیچیدگی‌های اجرایی، از مشورت با مهندس سازه و تیم اجرایی بهره‌مند شوید تا نتیجه نهایی با حداقل نرخ خطا به دست آید. برای تامین سریع و باکیفیت مصالح آهنی، آهن آلات اشرف زاده می‌تواند گزینه مناسبی باشد و به شما در عملیات خرید و تامین کمک کند.

پیشنهاد آهن آلات اشرف زاده به شما:✨

امروز با افتخار اعلام میکنیم که میتوانیم تمام مقاطع فولادی را
به صورت شرایط اقساط و با ضمانت به شما ارائه کنیم.
برای مشاهده شرایط و مشاوره رایگان خرید آهن کلیک کنید.