گریتینگ به شبکه‌های فلزی با فواصل باز منظم گفته می‌شود که برای کف، راهروها و پوشش کانال‌ها در صنایع آهن و فولاد به کار می‌رود. این ساختارها به‌دلیل وزن سبک، مقاومت بالا و امکان عبور液 هو، آب و کناره‌های نور به سرعت در مجموعه‌های صنعتی جای خود را باز می‌کنند. در این مقاله به توضیح دقیق گریتینگ، انواع، مواد سازنده، روش‌های طراحی، استانداردها و نکات نصب و نگهداری می‌پردازیم تا انتخاب و اجرای آن در پروژه‌های صنعتی بهینه شود.

پیشنهاد آهن آلات اشرف زاده به شما:✨

امروز با افتخار اعلام میکنیم که میتوانیم تمام مقاطع فولادی را
به صورت شرایط اقساط و با ضمانت به شما ارائه کنیم.
برای مشاهده شرایط و مشاوره رایگان خرید آهن کلیک کنید.

گریتینگ چیست؟ از اصول طراحی تا کاربری عملی در صنایع آهن و فولاد

گریتینگ مجموعه‌ای از صفحه‌های فلزی با فواصل باز منظم است که برای کف، راهروها و پوشش کانال‌ها در صنایع بزرگ مانند آهن و فولاد به کار می‌رود. ساختار گریتینگ از دو جزء اصلی تشکیل می‌شود: باربردارهای تحمل‌کننده یا bearing bars که به صورت افقی یا عمودی عمل می‌کنند و شبکه یا panel که بین این باربردارها فضا ایجاد می‌کنند. این ترکیب به گونه‌ای طراحی می‌شود که تکیه‌گاه کافی برای بارهای مرده و زنده فراهم شود در حالی‌که نسبت بازشوها به سطح کف بهینه باقی بماند. گریتینگ‌ها به طور گسترده در کف پلتفرم‌ها، کف کارگاه‌ها، پوشش کانال‌های فاضلاب و قسمت‌های زیرین تجهیزات سنگین استفاده می‌شوند.

یکی از مزایای کلیدی گریـتینگ، امکان عبور سریع هوا، نور و مایعات است که در محیط‌های صنعتی جهت تهویه، زهکشی و جلوگیری از تجمع روغن و آب پایدار می‌گردد. همچنین نصب آسان و قابلیت تعویض سریع قطعات آسیب‌دیده از دیگر مزایای این سازه فلزی محسوب می‌شود. در ادامه با تفاوت‌ها، مواد سازنده و نکات مهم طراحی آشنا می‌شویم تا بتوانید با دیدی باز نسبت به انتخاب مناسب اقدام کنید.

گریتینگ چیست؟ چگونه کار می‌کند؟

گریتینگ در واقع نوعی کف فلزی با سوراخ‌های منظم یا با بازشوهای تقویت‌شده است که توسط قاب یا فریم پشتیبان نگه‌داشته می‌شود. با توجه به فاصله بین تکه‌های گریتینگ و شکل بریدگی‌ها، مقدار بازشدگی یا Open Area مشخص می‌شود که تاثیر مستقیمی بر عبور نور، هوا و مایعات دارد. کارکرد اصلی گریتینگ این است که سطحی با قابلیت تحمل بار و در عین حال جریان‌دهی سریع را فراهم کند. از نظر طراحی، گریتینگ‌ها باید بتوانند بارهای مرده (وزن خود ساختار) و بارهای زنده (وزن افراد، تجهیزات و مواد) را به طور ایمن تحمل کنند و در عین حال دچار کمانش یا شکست نشوند.

انواع گریتینگ

در بازار گریتینگ‌ها به طور کلی می‌توان آنان را به سه گروه اصلی تقسیم کرد: گریتینگ فولادی با روکش، گریتینگ آلومینیومی و گریتینگ استنلس استیل. در عمل، انتخاب نوع بستگی به شرایط محیطی، سطح تماس، نیاز به مقاومت در برابر خوردگی و بودجه پروژه دارد. در ادامه هر کدام را به‌طور جداگانه بررسی می‌کنیم.

• گریتینگ فولادی با روکش گالوانیزه – این دسته رایج‌ترین و اقتصادی‌ترین گزینه است. پایه از فولاد ساخته شده و سطح آن معمولاً با گالوانیزه گرم یا سرد پوشش داده می‌شود تا مقاومت در برابر خوردگی افزایش یابد. در صنایع آهن و فولاد که محیط‌ها خیس و خشن هستند، این پوشش می‌تواند عمر مفید بالایی ارائه دهد.
• گریتینگ آلومینیومی – سبک‌تر از گریتینگ فولادی است و برای سازه‌های با نیاز به کاهش وزن یا شرایطی که خوردگی محدود است مناسب است. اما معمولاً قیمت بالاتری دارد و تحمل بارهای زیاد ممکن است کمتر از گریتینگ فولادی باشد.
• گریتینگ استنلس استیل – گزینه‌ای با مقاومت بسیار بالا در برابر خوردگی و شرایط شیمیایی خاص. این نوع در محیط‌های خورنده شدید یا در صنایع غذایی و دارویی نیز کاربرد دارد، اما هزینه اولیه بالاتری دارد.

مواد سازنده گریتینگ و پوشش‌های رایج

مواد اصلی گریتینگ‌ها معمولاً از فولاد کربنی، فولاد آلیاژی یا آلیاژهای ضدزنگ تشکیل می‌شود. پوشش‌های رایج شامل گالوانیزه گرم، گالوانیزه سرد و سایر پوشش‌های مقاوم مانند رنگ‌های اپوکسی یا پلی‌اورتان است. انتخاب پوشش به محیط کاربری و دمای محیط بستگی دارد.

– فولاد کربنی با گالوانیزه گرم: برای کف‌های صنعتی با ترافیک متوسط تا سنگین گزینه‌ای مناسب است و مقاوم در برابر خوردگی سطحی است.
– فولاد گالوانیزه سرد: مقرون به صرفه و مناسب برای پروژه‌های کوتاه‌مدت یا محیط‌های با ریسک خوردگی پایین‌تر.
– استنلس استیل 304 یا 316: بهترین گزینه برای محیط‌های با خوردگی شدید، رطوبت بالا یا تماس با مواد شیمیایی است.

معیارهای طراحی گریتینگ

طراحی گریتینگ با در نظر گرفتن بارهای مرده و زنده انجام می‌شود. برخی از معیارهای کلیدی عبارت‌اند از:

• بار زنده (Live Load) – میزان باری که سطح گریتینگ در طول استفاده-normal تحمل می‌کند؛ این مقدار با توجه به کاربرد مشخص می‌شود (مثلاً تردد افراد یا حمل تجهیزات).
• بار مرده (Dead Load) – وزن ساختار گریتینگ و پوشش‌های آن.
• بازشو یا Open Area – درصد بازشوهای سطح گریتینگ که تعیین می‌کند چه مقدار آب، روغن یا خاک از سطح عبور کند و چه مقدار تهویه فراهم شود. سطح بازشو باید به گونه‌ای باشد که ایمنی پرسنل را به خطر نیاندازد.
• فاصله بین باربردارها – فاصله بین قطعات فولادی پشتیبان که بر اساس تحمل بار و نیاز به عبور گاز و مایعات تعیین می‌شود.
• مقاومت در برابر خوردگی – با توجه به محیط‌های کاری، انتخاب پوشش و آلیاژ مناسب انجام می‌شود.

مزایا و معایب گریتینگ

مزایا عبارت‌اند از: وزن سبک نسبت به کف‌های بتنی یا فلزی جامد، امکان تهویه و زهکشی بدون نیاز به حفره‌های اضافی، نگهداری و تعویض آسان و مقاومت در برابر دست‌اندازی‌های مکانیکی. همچنین به عنوان کف‌های دسترسی و پوشش کانال‌ها در کارخانجات، کارگاه‌های ساختمانی و پلتفرم‌های با تردد بالا به کار می‌رود.

معایب ممکن است شامل هزینه اولیه بالاتر نسبت به کف‌پوش‌های غیر فلزی یا گزینه‌های ارزان‌تر، نیاز به بازرسی منظم برای جلوگیری از زنگ‌زدگی یا خوردگی در فصول مرطوب و برخی محدودیت‌های باربری خاص باشد. این معایب با استفاده از پوشش مناسب، طراحی دقیق و نگهداری منظم قابل مدیریت است.

نحوه انتخاب گریتینگ مناسب

برای انتخاب گریتینگ مناسب، عوامل زیر را در نظر بگیرید:

• آیا محیط خشک است یا مرطوب، آیا احتمال تماس با روغن یا مواد شیمیایی وجود دارد؟
• چه مقدار تردد افراد و تجهیزات در مسیر وجود دارد؟
• آیا محیط دارای رطوبت یا نمک‌های صنعتی است؟
• چه مقدار بازشو برای عبور مایعات و هوا مناسب است و آیا باید از ورود اشیاء بلند جلوگیری شود؟
• بودجه پروژه و هزینه‌های طولانی‌مدت را در نظر بگیرید.