وزن هر شاخه لوله داربست یکی از فاکتورهای کلیدی در طراحی و اجرای داربست‌ها است. در این مقاله به روش‌های محاسبه وزن، وزن‌های تقریبی برای سایزهای رایج و نکات عملی برای خرید و استفاده از شاخه‌های داربستی می‌پردازیم.

پیشنهاد آهن آلات اشرف زاده به شما:✨

امروز با افتخار اعلام میکنیم که میتوانیم تمام مقاطع فولادی را
به صورت شرایط اقساط و با ضمانت به شما ارائه کنیم.
برای مشاهده شرایط و مشاوره رایگان خرید آهن کلیک کنید.

وزن هر شاخه لوله داربست: محاسبه دقیق، قطرهای رایج و نکات کلیدی

مقدمه

وزن شاخه داربست یکی از fundamental ترین جنبه‌های طراحی و اجرای داربست‌هاست. وزن هر شاخه نه تنها روی نیازهای حمل و نقل و صرفه‌جویی در هزینه‌ها تاثیر می‌گذارد، بلکه به ایمنی سازه نیز ارتباط مستقیم دارد. در این مقاله به فرمول‌های پایه برای محاسبه وزن، وزن‌های تقریبی برای قطرهای رایج و نکات عملی مربوط به انتخاب، خرید و استفاده از شاخه‌های داربستی خواهیم پرداخت.

روش پایه برای محاسبه وزن شاخه داربستی

برای محاسبه وزن دقیق یک شاخه داربستی، باید ابتدا مشخص کنید چه ترکیبی از قطر خارجی (D)، ضخامت جداره (t) و طول شاخه (L) دارید. فولاد مورد استفاده در اکثر داربست‌ها از جنس آهن‌آلات با هزینه مناسب و مقاومت خوب است؛ به همین دلیل چگالی تقریبی فولاد 7850 کیلوگرم بر متر مکعب در نظر گرفته می‌شود. وزن شاخه را می‌توان با فرمول زیر محاسبه کرد:

m ≈ ρ × π/4 × (D^2 − (D − 2t)^2) × L

که در آن:

• ρ تقریباً برابر با 7850 кг/م^3 است (وزن مخصوص فولاد)
• D قطر خارجی، t ضخامت دیواره و L طول شاخه است

این فرمول به صورت مداوم برای شاخه‌های داربستی با سطح مقطع توخالی معتبر است و خطاهای ناشی از پوشش گالوانیزه یا سایر روکش‌ها را می‌توان به راحتی با اضافه کردن وزن پوشش به مقدار معقول در نظر گرفت. اگر شاخه داربستی گالوانیزه شده باشد، وزن کل نسبت به فولاد خام کمی افزایش می‌یابد زیرا پوشش گالوانیزه مقداری اضافه وزن ایجاد می‌کند.

مثال‌های عملی محاسبه

فرض کنید طول شاخه 1 متر باشد و بخواهیم وزن شاخه با سه اندازه رایج را محاسبه کنیم:

1. OD = 48.3 мм، ضخامت جداره t = 3.25 мм → D = 0.0483 م، t = 0.00325 م، L = 1 م
   ≈ 3.6 تا 3.7 کیلوگرم در هر شاخه
2. OD = 42.4 мм، ضخامت جداره t ≈ 3.0 мм → D = 0.0424 م، t = 0.0030 م، L = 1 م
   ≈ 2.9 تا 3.2 کیلوگرم در هر شاخه
3. OD = 60.3 мм، ضخامت جداره t ≈ 3.0 мм → D = 0.0603 م، t = 0.0030 م، L = 1 م
   ≈ 4.4 تا 4.6 کیلوگرم در هر شاخه

که نشان می‌دهد با افزایش قطر خارجی یا افزایش ضخامت جداره، وزن شاخه به طور قابل توجهی افزایش می‌یابد. برای دید ساده‌تر، اگر طول شاخه‌ها به هر مقدار افزایش یابد، وزن کل با ضربه وزن هر متر در طول شاخه محاسبه می‌شود.

وزن شاخه داربست بر اساس قطر و ضخامت رایج

در بازار ایران و بسیاری از بازارهای بین‌المللی، سه سایز رایج برای لوله داربستی وجود دارد. در ادامه به صورت تقریبی وزن هر متر برای این سایزها با ضخامت‌های معمول اشاره می‌شود. توجه کنید که وزن دقیق به خاطر تفاوت‌های هر کارخانه و پوشش گالوانیزه می‌تواند کمی تفاوت کند.

• OD 42.4 мм با ضخامت 3.0 تا 3.5 мм → وزن تقریباً 2.9 تا 3.5 کیلوگرم در هر متر
• OD 48.3 мм با ضخامت 3.0 تا 3.5 мм → وزن تقریباً 3.0 تا 4.0 کیلوگرم در هر متر؛ غالباً حول 3.6 تا 3.8 کیلوگرم
• OD 60.3 мм با ضخامت 3.0 تا 3.5 мм → وزن تقریباً 4.4 تا 5.0 کیلوگرم در هر متر

برای مقادیر استاندارد توسط تولیدکنندگان، توصیه می‌شود به دیتاشیت محصولات مراجعه کنید، چرا که تغییرات مختصری در ضخامت دیواره یا روکش گالوانیزه می‌تواند وزن را به میزان قابل توجهی تغییر دهد. همچنین طول شاخه‌های رایج می‌تواند از 0.5 تا 3 متر تغییر کند و هر چه طول شاخه بیشتر باشد، وزن کل به نسبت خطی افزایش می‌یابد.

عوامل مؤثر دیگر بر وزن شاخه داربستی

عوامل متعددی می‌توانند وزن شاخه داربستی را تحت تاثیر قرار دهند. مهم‌ترین آن‌ها عبارتند از:

• نوع فولاد؛ فولادهای کربنی معمولی نسبت به آلیاژهای با استحکام بالا وزن کمتری دارند اما در برابر بارهای سنگینتر مقاومت کمتری نشان می‌دهند. در پروژه‌های با استحکام بالا ممکن است از فولادهای اختصاصی استفاده شود که وزن تغییر می‌کند.
• پوشش سطحی؛ روکش گالوانیزه یا پوشش‌های رنگی به وزن کلی می‌افزایند. گالوانیزه باعث افزایش وزن موثری نسبت به فولاد خام می‌شود؛ مقدار دقیق بستگی به ضخامت پوشش دارد.
• کیفیت تولید و تلرانس‌ها؛ کارخانه‌های مختلف می‌توانند تلرانس‌های وزن را در طول، قطر و ضخامت دیواره اعمال کنند. این تفاوت‌ها وزن کل شاخه را افزایش یا کاهش می‌دهد.
• رنگ و کاورهای حفاظتی؛ وجود کاورهای پلاستیکی یا سایر حفاظت‌ها می‌تواند وزن را اندکی افزایش دهد و برای حمل و نقل و نگهداری بهتر مناسب باشد.

محاسبه وزن برای طول‌های مختلف شاخه

اگر شاخه‌های داربستی با طول‌های مختلف در یک پروژه استفاده می‌شوند، فقط کافیست وزن هر متر را برای همان اندازه محاسبه کرده و در نهایت طول شاخه را ضرب کنید. مثال زیر نحوه کار را نشان می‌دهد:

1. شاخه‌ای با OD 48.3 мм و ضخامت 3.25 мм به طول 2 متر: وزن تقریبی = 3.62 کیلوگرم/متر × 2 متر ≈ 7.24 کیلوگرم
2. این شاخه برای سه عدد شاخه 2 متری در یک پکیج وزن کل ≈ 21.7 کیلوگرم خواهد داشت (۱۴-۱۵ شاخه بسته به طرح و پیکربندی داربست).

برای محاسبات دقیق‌تر می‌توانید از ماشین‌حساب‌هایی که توسط تولیدکنندگان یا منابع فنی ارائه می‌شود استفاده کنید و در محاسبات ابتدایی از فرمول m ≈ ρ × π/4 × (D^2 − (D − 2t)^2) × L بهره ببرید. در صورتی که بخواهید وزن یک پکیج داربست را بر اساس تعداد شاخه‌ها و طول‌های مختلف بدست آورید، کافیست وزن هر شاخه را در تعداد شاخه‌ها ضرب کنید و جمع بزنید.

نکات عملی برای خرید، حمل و ایمنی

وقتی قصد خرید شاخه‌های داربستی را دارید، توجه به وزن‌ها به ویژه در فروشگاه‌های ساختمانی و کارگاه‌ها حائز اهمیت است. در ادامه چند نکته کلیدی آورده شده است:

• تناسب با سازه؛ وزن شاخه‌ها باید با پروژه شما و بارهای وارده سازگار باشد تا ایمنی داربست حفظ شود. استفاده از شاخه‌های با ضخامت مناسب از فرسودگی و افت کارایی جلوگیری می‌کند.
• حمل و نقل؛ وزن‌های سبک‌تر کار را برای حمل و نقل ساده‌تر می‌کنند، اما باید وزن را با استحکام و مقاومت مقایسه کرد تا از شکست یا خم شدن جلوگیری شود.
• تبادل و نگهداری؛ شاخه‌های داربستی را در محیط‌های خشک نگه دارید تا از زنگ‌زدگی جلوگیری شود. پوشش‌های گالوانیزه مقاومت در برابر خوردگی را افزایش می‌دهند اما وزن را اضافه می‌کنند.
• استانداردها و گواهینامه‌ها؛ مطمئن باشید که شاخه‌های داربستی شما با استانداردهای ملی یا بین‌المللی مرتبط همخوانی دارند تا ایمنی ساختار حفظ شود.

جمع‌بندی و نکته‌های کلیدی

وزن شاخه‌های داربستی یکی از فاکتورهای حیاتی است که در کنار قطر خارجی، ضخامت دیواره و طول شاخه، تعیین‌کننده رفتار سازه در برابر بارها و نیروها است. با استفاده از فرمول پایه m ≈ ρ × π/4 × (D^2 − (D − 2t)^2) × L می‌توانید وزن تقریبی شاخه را برای هر ترکیبی از D، t و L به دست آورید. وزن هر متر برای رایج‌ترین اندازه‌های داربستی تقریباً به این صورت است: OD 42.4 мм با ضخامت 3.0–3.5 мм حدود 2.9–3.5 کیلوگرم در هر متر، OD 48.3 мм با ضخامت 3.0–3.5 мм حدود 3.0–4.0 کیلوگرم در هر متر و OD 60.3 мм با ضخامت 3.0–3.5 мм حدود 4.4–5.0 کیلوگرم در هر متر. طول شاخه‌ها معمولاً از نیم متر تا چند متر متغیر است و وزن کل برای هر شاخه را می‌توان با ضرب وزن هر متر در طول شاخه به دست آورد.

اگر پروژه شما در حوزه آهن‌آلات و مقاطع فولادی فعالیت می‌کند، در انتخاب و خرید شاخه‌های داربستی به جنس فولاد، ضخامت مناسب و پوشش سطحی توجه کنید تا ایمنی و کارایی سازه به‌خوبی تأمین شود.

در پایان، برای تهیه و تامین شاخه‌های داربستی با کیفیت و استاندارد، می‌توانید به فروشگاه‌های معتبر آهن‌آلات مراجعه کنید و از خدمات مشاوره فنی آن‌ها بهره‌مند شوید.

پیشنهاد آهن آلات اشرف زاده به شما:✨

امروز با افتخار اعلام میکنیم که میتوانیم تمام مقاطع فولادی را
به صورت شرایط اقساط و با ضمانت به شما ارائه کنیم.
برای مشاهده شرایط و مشاوره رایگان خرید آهن کلیک کنید.