مقالات فولاد و آهن

لوله سیاه درزدار چیست؟ همه چیز درباره ساخت، کاربرد و استانداردها

امتیاز میدید؟

لوله سیاه درزدار یکی از پرکاربردترین انواع لوله‌های فولادی است که در صنایع ساختمانی و صنعتی به کار می‌رود. در این مقاله به تعریف دقیق، فرایند تولید، تفاوت با سایر انواع لوله‌ها و نکات کلیدی برای خرید اشاره می‌کنیم. برای مشاهده انواع لوله سیاه درزدار با استانداردهای معتبر، به آهن آلات اشرف زاده مراجعه کنید.

پیشنهاد آهن آلات اشرف زاده به شما:✨

امروز با افتخار اعلام میکنیم که میتوانیم تمام مقاطع فولادی را
به صورت شرایط اقساط و با ضمانت به شما ارائه کنیم.
برای مشاهده شرایط و مشاوره رایگان خرید آهن کلیک کنید.

لوله سیاه درزدار چیست؟ همه چیز درباره ساخت، کاربرد و استانداردها

تعریف لوله سیاه درزدار

لوله سیاه درزدار به لوله‌های فولادی اطلاق می‌شود که به صورت درز طولی و با جوش به یکدیگر جوش داده می‌شوند. سطح این لوله‌ها معمولاً به دلیل فرآیندهای تولید و نوردگرم بدون روکش است و به مرور زمان به رنگ سیاه باقی می‌ماند؛ از این رو به آنها «لوله سیاه» گفته می‌شود. در مقابل، لوله‌های گالوانیزه یا درزدار با روکش‌های ضدزنگ معمولاً ظاهر روشن‌تری دارند. لوله سیاه درزدار به دلیل هزینه تولید کمتر و مقاومت مناسب در فشارهای بالا، در پروژه‌های ساخت و ساز، سیستم‌های فاضلاب صنعتی، خطوط آب یا گاز و سازه‌های فلزی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

مواد اولیه و ترکیبات

جنس پایه اکثر لوله‌های سیاه درزدار از فولاد کربنی است که با استانداردهای ساخت و تولید مطابقت دارد. استفاده از ورق‌ها یا تسمه‌های فولادی با گریدهای متفاوت، به ضخامت دیوار و قطر لوله بستگی دارد. فاکتورهایی مانند ترکیب شیمیایی (کربن، منگنز، سیلیکون و آلیاژهای دیگر) و عملیات حرارتی بعد از جوش می‌تواند بر خواص مکانیکی مانند سختی، مقاومت کششی و انعطاف‌پذیری اثر بگذارد. در بعضی از محصولات ممکن است لایه‌های اضافی یا پوشش‌های حفاظتی وجود داشته باشد، اما در لوله‌های سیاه درزدار اصل ماده اولیه بدون روکش است تا در فرایندهای بعدی قابل استفاده باشد.

روش‌های تولید و ساخت درزدار

دو روش اصلی برای تولید لوله سیاه درزدار وجود دارد: ورق فولادی به شکل لوله و سپس جوش طولی، یا از ورق‌های نورد شده با روش‌های مختلف جوش. در اکثر کارخانه‌های ایرانی و جهانی، ورق فولادی به شکل تسمه یا ورق در آمده و با استفاده از دستگاه‌های رول تشکیل، به شکل یک استوانه در می‌آید. سپس درز طولی به صورت جوش مقاومتی یا جوش القایی پر می‌شود و فرآیندهای تکمیلی مانند برش، تمیزکاری سطح و عملیات حرارتی انجام می‌گردد تا مقاومت به فشار و دوام سطحی بهبود یابد. پس از جوش، لوله ممکن است برای از بین بردن تنش‌های باقیمانده، عملیات حرارتی و بازرسی‌های غیر مخرب مانند آزمون‌های فتحی، القایی یا التراسونیک را پشت سر بگذارد. این فرایندها، به افزایش دوام در برابر خوردگی، تغییرات دمایی و ضربه‌های مکانیکی کمک می‌کنند.

ابعاد و مشخصه‌های فنی

لوله‌های سیاه درزدار در ابعاد و ضخامت‌های مختلف تولید می‌شوند تا پاسخگوی نیازهای پروژه‌های متفاوت باشند. قطرهای رایج از دو دسته کم‌قطر تا پرقطر متغیر است و ضخامت دیواره از چند میلی‌متر تا چند میلی‌متر بیشتر با هدف تحمل فشار و وزن تجهیزات انتخاب می‌شود. برخی از شاخص‌های فنی عبارت‌اند از:
– قطر خارجی (OD) و قطر داخلی (ID)
– ضخامت دیواره (t)
– طول لوله (معمولاً استانداردهای 6، 9 یا 12 متر در کارهای صنعتی و ساختمانی)
– سطح پوشش: عموماً سطحی به رنگ سیاه و بدون روکش رویه‌ای، برای برخی کاربردها می‌تواند با روکش‌های حفاظتی عرضه شود.
– کلاس یا گرید فولادی بر اساس ترکیب شیمیایی و خواص مکانیکی

کاربردهای رایج لوله سیاه درزدار

لوله سیاه درزدار به دلیل مقرون‌به‌صرفه بودن و مقاومت مناسب در برابر فشار، در شاخه‌های مختلف صنعت و ساختمان به کار می‌رود. برخی از کاربردهای مهم عبارتند از:
– شبکه‌های آب‌رسانی و فاضلاب صنعتی (در خطوط فشار متوسط تا بالا)
– تأمین گاز و خطوط صنعتی با فشار کم تا متوسط
– سازه‌های فلزی ساختمانی، ساخت تیرها و ستون‌ها به عنوان اجزای اتصال دهنده
– پروژه‌های صنعتی مانند صنایع شیلات، معدن و کارخانجات فرآوری که نیازمند لوله‌هایی با دوام و قیمت مناسب هستند
– سیستم‌های کارگاهی و تأسیساتی مانند تاسیسات سرمایش و گرمایش که نیاز به حمل مایعات یا گازها دارند

استانداردها و کیفیت

استانداردهای بین‌المللی و ملی برای لوله‌های سیاه درزدار عموماً بیان‌کننده ویژگی‌های ابعادی، شیمیایی و آزمون‌های بازرسی هستند. در بازار جهانی و بازار ایران، معمولاً به چند استاندارد زیر اشاره می‌شود:
– ASTM A53/A53‑B: استاندارد معروف برای لوله‌های فولادی جوش‌دار و بدون درز که در صنایع آب و گاز استفاده می‌شود.
– EN 10255: استاندارد اروپایی برای لوله‌های فولادی درزدار برای کاربردهای آبرسانی و صنعتی
– استانداردهای ملی یا محلی که در برخی کشورها به منظور همسازی با الزامات پروژه‌ها استفاده می‌شود
در هر پروژه، رعایت دقت در انتخاب گرید فولادی، ضخامت دیوار و کنترل‌های QC مانند بازرسی‌های غیر مخرب، ضروری است. برای کارگاه‌ها و پیمانکاران، انتخاب تامین‌کننده‌ای با گواهی‌های کیفیت و سابقه مناسب می‌تواند به حفظ ایمنی و استحکام سازه‌ها کمک کند. اگر قصد دارید محصولی با مشخصات دقیق را تهیه کنید، داشتن نسخه‌ای از مشخصات فنی و گواهی‌های آزمایش می‌تواند به تصمیم‌گیری سریع‌تر کمک کند.

مقایسه با لوله سیاه درزدار بدون درز و گالوانیزه

اگر بخواهیم دیدی کلی نسبت به گزینه‌های جایگزین داشته باشیم، سه دسته اصلی وجود دارد:
– لوله سیاه درزدار در مقابل لوله سیاه بدون درز: لوله‌های بدون درز یا seamless معمولاً در فشارهای کار بالاتر و دمای بالاتر عملکرد بهتری دارند، اما قیمت آنها نسبت به درزدار بالاتر است و در برخی پروژه‌ها الزامی نیست. درزدار با وجود جوش طولی، برای بسیاری از کاربردهای ساختمانی و فنی اقتصادی‌تر است.
– لوله گالوانیزه: در برابر خوردگی و تأثیرات محیطی مقاوم‌تر است و سطح آن با فلز Zn روکش می‌شود که طول عمر بیشتری در معرض رطوبت و بارهای محیطی دارد. با این حال، گالوانیزه بودن باعث افزایش قیمت و مقاومت کم‌تری در برابر حرارت بالا می‌شود.
– لوله با پوشش‌های تخصصی: پوشش‌هایی مانند اپوکسی یا پودر کربنی می‌توانند مقاومت در برابر خوردگی در محیط‌های خورنده را بالا ببرند، اما برای کاربردهای عادی لوله سیاه درزدار همچنان گزینه‌ای کارآمد و قابل قبول است.

نکات مهم در خرید و نگهداری

  • ابعاد و ضخامت را متناسب با فشار کاری و دبی سیال انتخاب کنید تا از تلفات سیال و استهلاک تجهیزات جلوگیری شود.
  • کیفیت جوش و بازرسی غیر مخرب مورد نیاز پروژه را از تامین‌کننده بخواهید. وجود گواهی‌های بازرسی معتبر، نشان‌دهنده کیفیت محصول است.
  • همواره به استانداردهای مربوطه پایبند باشید تا دوام و ایمنی سازه حفظ شود. در پروژه‌های صنعتی و ساختمانی، انتخاب لوله‌ای با گرید مناسب و استانداردهای معتبر نقش حیاتی دارد.
  • نگهداری منظم مانند تمیزکاری از رسوبات، بررسی پوسیدگی یا خوردگی سطحی در نقاط اتصال و کنترل رسوبات می‌تواند عمر مفید سیستم را افزایش دهد.
  • در برابر حملات خوردگی و محیط‌های نمناک یا آلوده، از پوشش‌های حفاظتی یا روکش مناسب استفاده کنید اگر پروژه مقاومت در برابر خوردگی را می‌طلبد.

جمع‌بندی

لوله سیاه درزدار یک گزینه محبوب و اقتصادی برای اجرای خطوط لوله در پروژه‌های ساختمانی و صنعتی است. با وجود تفاوت‌هایی که با لوله‌های بدون درز و گالوانیزه دارد، این نوع لوله‌ها پاسخگوی بسیاری از نیازهای ساختاری و piping می‌باشند. انتخاب صحیح ابعاد، گرید فولادی و رعایت استانداردها، نقش کلیدی در ایمنی و کارکرد طولانی‌مدت سیستم‌ها ایفا می‌کند. برای کسب مشاوره دقیق‌تر و مشاهده موجودی با استانداردهای معتبر، می‌توانید به سایت آهن آلات اشرف زاده مراجعه کرده و با تیم فنی مشورت کنید. همچنین اگر به دنبال خرید مطمئن و با قیمت مناسب هستید، به آهن آلات اشرف زاده مراجعه کنید.

پیشنهاد آهن آلات اشرف زاده به شما:✨

امروز با افتخار اعلام میکنیم که میتوانیم تمام مقاطع فولادی را
به صورت شرایط اقساط و با ضمانت به شما ارائه کنیم.
برای مشاهده شرایط و مشاوره رایگان خرید آهن کلیک کنید.