لوله‌های گاز: انتخاب هوشمند، نصب ایمن و نگهداری مطمئن در تاسیسات صنعتی

ارسال شده توسط

روشن 1404-09-29

0 نظر

امتیاز میدید؟

در حوزه لوله کشی گاز، انتخاب لوله مناسب می‌تواند ایمنی شبکه و کارایی آن را تضمین کند. در این مقاله به بررسی لوله‌های گاز، انواع گریدها، پوشش‌ها، استانداردها و نکات نصب و نگهداری می‌پردازیم تا تصمیم گیری بهتری در پروژه‌های صنعتی داشته باشید. برای تامین لوله‌های گاز فولادی با استانداردهای روز بازار می‌توانید به آهن آلات اشرف زاده مراجعه کنید.

پیشنهاد آهن آلات اشرف زاده به شما:✨

امروز با افتخار اعلام میکنیم که میتوانیم تمام مقاطع فولادی را
به صورت شرایط اقساط و با ضمانت به شما ارائه کنیم.
برای مشاهده شرایط و مشاوره رایگان خرید آهن کلیک کنید.

مقدمه و کارکرد لوله‌های گاز

لوله‌های گاز نقش کلیدی در توزیع و انتقال گاز طبیعی و سایر گازهای صنعتی در واحدهای صنعتی، نیروگاه ها و شبکه های توزیع شهری دارند. کارایی شبکه گاز به بهره وری مواد اولیه، ضخامت جدار و پوشش محافظ بر می‌گردد. انتخاب صحیح جنس و گرید، همراه با رعایت استانداردهای بین المللی، ایمنی کارکنان و ساکنان را تضمین می‌کند.

در بازار لوله گاز دو دسته اصلی بیشترین کاربرد را دارند: لوله گاز فولادی با پوشش محافظ و لوله گاز پلاستیکی یا پلیمری مانند PE. هر کدام مزایا و محدودیت‌های مخصوص به خود را دارند که در ادامه به تفصیل آورده می‌شود. همچنین توجه به شرایط کاربری مانند فشار کار، دما و محیط نصب از اهمیت بالایی برخوردار است.

انواع لوله‌های گاز و کاربردهای آن‌ها

در فرایند طراحی و اجرای شبکه گاز، دو معیار مهم در نظر گرفته می‌شود: مقاومت مکانیکی در برابر فشار و مقاومت در برابر خوردگی. بر اساس این دو معیار، رایج‌ترین انواع لوله‌های گاز به شکل زیر دسته‌بندی می‌شوند:

لوله گاز فولادی بدون درز ( seamless ) برای فشارهای بالا و کاربردهای انتقال گاز در خطوط اصلی.
لوله گاز فولادی درزدار ( welded ) که معمولاً هزینه کمتری دارد و برای طول‌های بلند در شبکه‌های توزیع مناسب است.
لوله‌های گالوانیزه برای شبکه‌های قدیمی با فشار کم تا متوسط یا جهت برخی مصارف داخلی ساختمان‌ها.
لوله‌های گاز با پوشش داخلی و خارجی مانند پوشش اپوکسی و پوشش PE برای حفاظت در برابر خوردگی و حفاظت از گاز در برابر تداخل واکنش‌های سطحی.

لوله گاز فولادی بدون درز و درزدار

لوله‌های فولادی بدون درز به دلیل ساختار یکپارچه جدار از استحکام بالاتری برخوردار هستند و برای فشارهای کار بالا گزینه مناسبی محسوب می‌شوند. در برابر فرایندهای جوش آسیب‌پذیری کمتری دارند و برای خطوط انتقال طولانی مناسب‌اند. در مقابل، لوله‌های درزدار با قیمت پایین‌تر و گزینه‌های طولانی تر برای پروژه‌های بزرگ اقتصادی‌تر هستند. در هر دو دسته کیفیت متریال، ضخامت جدار و پوشش محافظ اهمیت دارد تا جلوی خوردگی و نشست‌های فشار گرفته شود.

استانداردها و گریدهای رایج

برای لوله‌های گاز استانداردهای بین المللی متعددی وجود دارد که به مشتریان کمک می‌کند تا محصولی با استحکام، دوام و ایمنی مناسب انتخاب کنند. برخی از این استانداردها به شرح زیر هستند:

ASTM A106 و ASTM A53 برای لوله‌های فولادی بدون درز و درزدار با کاربرد گاز و بخار.
API 5L برای خطوط انتقال گاز به عنوان گریدهای مختلف از X42 تا X80 که مقاومت فشار و دمای متفاوتی ارائه می‌دهد.
EN 10216 و EN 10217 برای لوله‌های فولادی بدون درز و درزدار در بازار اروپا.
ASTM A333/A334 برای لوله‌های فولادی پوشیده با مقاومت در برابر دمای پایین در کاربردهای خاص.

پوشش‌ها و حفاظت در برابر خوردگی

حفاظت از لوله‌های گاز در برابر خوردگی یکی از کلیدی‌ترین فاکتورهای عمر مفید شبکه است. پوشش‌ها و سیستم‌های حفاظت به دو دسته تقسیم می‌شوند: پوشش داخلی و پوشش خارجی. نمونه‌های رایج عبارتند از:

پوشش داخلی پیوسته برای جلوگیری از تداخل با گاز و کاهش فرسایش سطحی.
پوشش خارجی اپوکسی یا پلی‌اتیلن (PE coating) برای حفاظت در برابر رطوبت زمین و مواد خورنده خاک.
گالوانیزه کاری برای برخی کاربردها و محیط‌های خاص که تماس مستقیم با رطوبت دارد.
کاتدیک محافظتی برای شبکه‌های طولانی زیرزمینی که با جریان الکتریکی مخفی کار می‌کنند.

نصب و اجرای شبکه گاز

نصب صحیح لوله‌های گاز مستلزم رعایت استانداردها و فرایندهای ایمنی است. مراحل کلیدی عبارتند از:

طراحی فشار کار و انتخاب گرید مناسب با توجه به دمای کار و طول خطوط.
انتخاب روش اتصال: جوشکاری با رعایت استانداردهای جوش و بازرسی غیر مخرب یا اتصالات مکانیکی برای پروژه‌های کوتاه.
استانداردسازی خاک و ایزولاسیون: حفاری به عمق مناسب، استفاده از بیس مناسب و پیش‌بینی شیب مطلوب برای جلوگیری از تجمع مایعات.
تست فشار و بازرسی: تست هیدرو استاتیک یا تست فشار برای اطمینان از عدم نشتی و استحکام جوش‌ها قبل از راه‌اندازی.
راه‌اندازی کانال‌های تجهیزات جانبی مانند کلاهک‌های پایانی، فیلترها و شیرهای ایمنی انرژی گاز را به سطح ایمنی شبکه می‌رساند.

بازرسی، نگهداری و ایمنی

نگهداری منظم و بازرسی دوره‌ای، کلید دوام و ایمنی شبکه گاز است. نکات اصلی عبارتند از:

بازرسی‌های بصری و ابزار دقیق برای تشخیص زنگ زدگی، ترک خوردگی و آسیب‌های مکانیکی در طول شبکه.
انجام تست‌های فشار به صورت دوره‌ای و در صورت نیاز بازنگری گرید و پوشش.
نگهداری پوشش‌های حفاظتی و به روز رسانی پوشش‌های خارجی در صورت فرسودگی.
استفاده از دستگاه‌های تشخیص نشت گاز برای کشف هر گونه نشتی کوچک در زمان‌های سریع.

نکات خرید و تامین برای پروژه‌های گاز

هنگام انتخاب لوله‌های گاز، به نکات زیر توجه کنید تا از کارایی و ایمنی پروژه اطمینان حاصل شود:

قطر و ضخامت جدار مناسب با فشار کار شبکه.
نوع لوله ( بدون درز یا درزدار ) و پوشش محافظ مناسب با دوره کاربرد.
تطبیق گرید با استانداردهای ملی و بین المللی و همچنین قابلیت آزمایش پذیری.
در دسترس بودن طول‌های استاندارد و قابلیت آماده‌سازی در محل پروژه.
ارائه مستندات کیفیت و گواهی‌های تست بر پایه استانداردهای معتبر.

جمع بندی و نتیجه‌گیری

لوله‌های گاز با توجه به کاربرد و شرایط کار باید از جنس با دوام، گرید مناسب و پوشش حفاظتی برخوردار باشند تا ایمنی شبکه تضمین شود. انتخاب درست بین لوله فولادی بدون درز یا درزدار، توجه به پوشش داخلی و خارجی و رعایت استانداردهای بین المللی از پیش شرط‌های اصلی طراحی و اجرای شبکه‌های گاز است. همچنین بازرسی دوره‌ای، نگهداری منظم و اجرای آزمایش‌های فشار کمک می‌کند تا کارایی بالا و هزینه‌های نگهداری بهینه باقی بماند.